ΛΑΡΚΟ: Στο σημείο μηδέν

Οι διαδικασίες διαιτησίας μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και ΛΑΡΚΟ ξεκίνησαν στην καρδιά της πανδημίας. Αβέβαιο παραμένει το μέλλον της νικελοβιομηχανίας. Οι προσφυγές της Κομισιόν κατά της χώρας, τα εξώδικα του ειδικού διαχειριστή κατά των καταλήψεων και το… «αμαρτωλό» παρελθόν των σκανδαλωδών αποδοχών.

Μετά το καλοκαίρι αναμένεται η έναρξη του δημόσιου πλειοδοτικού διαγωνισμού για την εκποίηση της ΛΑΡΚΟ. Ειδικότερα, αφού εκδοθεί η απόφαση της διαιτησίας, η οποία αναμένεται εντός του Ιουλίου, ο ειδικός διαχειριστής θα προχωρήσει στην κατάρτιση της οριστικής έκθεσης απογραφής του ενεργητικού και του παθητικού της νικελοβιομηχανίας πριν ανοίξει τον δρόμο της διαγωνιστικής διαδικασίας.

Οι διαδικασίες διαιτησίας μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και ΛΑΡΚΟ ξεκίνησαν στην καρδιά της πανδημίας -δηλαδή στα μέσα Απριλίου-, οπότε είχε υπογραφεί η συμφωνία της διαιτησίας. Είχε προηγηθεί η αμφισβήτηση που προέβαλε το Δημόσιο με την απογραφή του συνόλου του ενεργητικού και παθητικού της επιχείρησης. 

Αναζητείται επενδυτής

Η κυβέρνηση εκτιμά πως η ΛΑΡΚΟ μπορεί να καταστεί βιώσιμη εάν βρεθεί ιδιώτης επενδυτής. Το μετάλλευμα που παράγει, το σιδηρονικέλιο, χρησιμοποιείται στις μπαταρίες νέας γενιάς και η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, αυτό προϋποθέτει χρηματοδότηση για την αναβάθμιση της μονάδας και προφανώς λειτουργία με κανόνες… κανονικής επιχείρησης.

Το σχέδιο όπως περιγράφεται στον νόμο με το οποίο τέθηκε σε καθεστώς ειδικής διαχείρισης, προβλέπει fast track διαδικασία διαιτησίας για την επίλυση διαφορών της εταιρείας με το ελληνικό Δημόσιο, προκειμένου να ξεκαθαρίσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς του εργοστασίου της Λάρυμνας, που αποτελεί προαπαιτούμενο για τον διαγωνισμό διάθεσης του ενεργητικού.

Ο διεθνής πλειοδοτικός διαγωνισμός για το σύνολο ή μέρος του ενεργητικού θα διεξαχθεί από τον ειδικό διαχειριστή εντός 15 ημερών από την απόφαση της διαιτησίας και θα προχωρήσει με τάχιστες διαδικασίες για να ολοκληρωθεί σε διάστημα 12 μηνών από τη θέση της σε ειδική εκκαθάριση. Ο ειδικός διαχειριστής εκτιμά πως εάν όλα κυλήσουν ομαλά, η προκήρυξη του διαγωνισμού θα μπορεί να βγει στον αέρα τον Σεπτέμβριο ή το αργότερο τον Οκτώβριο.

Σε περίπτωση που δεν υπάρξει νομότυπη προσφορά, ο διαγωνισμός θα επαναληφθεί εντός 30 ημερών. Εάν και ο νέος διαγωνισμός δεν τελεσφορήσει, τα περιουσιακά στοιχεία της ΛΑΡΚΟ που δεν κατέστη δυνατόν να πουληθούν, πωλούνται ως σύνολο ή τμηματικά με ελεύθερη διαπραγμάτευση, ύστερα από δημόσια πρόσκληση.

Κίνδυνος άμεσου «λουκέτου»

Στο μεταξύ η εργασιακή ειρήνη έχει διαταραχθεί εντός της επιχείρησης. Μετά τις διαμαρτυρίες και τις καταλήψεις εγκαταστάσεων της ΛΑΡΚΟ, εργαζόμενοι προέβησαν σε συμβολική διαμαρτυρία έξω από το κτίριο της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας. Μάλιστα, έχουν προγραμματίσει και συλλαλητήριο στο Σύνταγμα προκειμένου η φωνή τους να ακουστεί και στην πρωτεύουσα και -όπως αναφέρουν σε ανακοίνωσή τους οι συνδικαλιστές της ΛΑΡΚΟ– να καταγγείλουν τις πρακτικές της κυβέρνησης που απαξιώνουν τα εργασιακά δικαιώματα οδηγώντας στη φτωχοποίηση και στην ανεργία.

Πάντως, ο ειδικός διαχειριστής της ΛΑΡΚΟ,  σε  επιστολή του, αλλά και σε εξώδικο που είχε αποστείλει το προηγούμενο διάστημα, με αφορμή τις καταλήψεις των εργαζομένων, τόνιζε ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος αναστολής της λειτουργίας του εργοστασίου καθώς εμποδίζεται η ομαλή λειτουργία της γραμμής παραγωγής του, ενώ επεσήμαινε ότι υπονομεύεται η πρόθεση της Ειδικής Διαχείρισης να διασφαλίσει τις θέσεις εργασίας.

Μάλιστα, ο Ειδικός Διαχειριστής αναφέρεται στη δύσκολη κατάσταση που βρήκε την επιχείρηση, η οποία συντηρείται με κρατική χρηματοδότηση. Με τις τιμές του νικελίου να καταρρέουν, το υψηλό κόστος παραγωγής είναι δυσβάσταχτο. Παράλληλα, όπως σημειώνει ο Διαχειριστής στην επιστολή του, με την ανάληψη των καθηκόντων του, διαπίστωσε σωρεία καταχρηστικών επιδομάτων, αμοιβών και αργομισθιών.   

Προσφυγές της Κομισιόν κατά της Ελλάδας

Εν τω μεταξύ, με την απειλή σκληρών προστίμων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιέζει την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει το θέμα της ΛΑΡΚΟ είτε προς την κατεύθυνση της ιδιωτικοποίησης είτε προς αυτήν του λουκέτου. Με νέα προσφυγή κατά της Ελλάδος προς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΔΕΕ), η Επιτροπή απαιτεί την επιβολή τόσο χρηματικής ποινής ύψους 26.697,89 ευρώ ανά ημέρα καθυστέρησης στην εκτέλεση της επίμαχης απόφασης του ΔΕΕ της 9ης Νοεμβρίου 2017 όσο και ένα κατ’ αποκοπήν ποσό, το ύψος το οποίου προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό ενός ημερήσιου ποσού ύψους 3.709,23 ευρώ επί τον αριθμό των ημερών που θα έχουν παρέλθει από την ημέρα έκδοσης της απόφασης της 9ης Νοεμβρίου 2017 μέχρι την ημέρα που θα εκδοθεί η απόφαση στην παρούσα υπόθεση. Η Επιτροπή προσέφυγε εκ νέου κατά της Ελλάδος λαμβάνοντας υπόψη της τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παράβασης του δικαίου της Ένωσης εκ μέρους της.

Η υπόθεση των παράνομων κρατικών ενισχύσεων προς τη ΛΑΡΚΟ ύψους 136 εκατ. ευρώ απασχολεί την Επιτροπή από τον Μάρτιο του 2014, όταν και εξέδωσε για πρώτη φορά σχετική απόφαση. Η Ελλάδα, σύμφωνα με την Επιτροπή, όφειλε να εξασφαλίσει την εκτέλεση της απόφασης μέχρι τις 28 Ιουλίου 2014, δηλαδή να ανακτήσει τις ασυμβίβαστες ενισχύσεις που χορήγησε στη ΛΑΡΚΟ και να ενημερώσει επαρκώς την ίδια για τα απαραίτητα μέτρα που έλαβε.

Στις 2 Σεπτεμβρίου 2016, η Επιτροπή προσέφυγε κατά της Ελλάδος στο ΔΕΕ διότι δεν τήρησε τις υποχρεώσεις της. Το ΔΕΕ, με απόφασή του στις 9 Νοεμβρίου 2017, έκρινε ότι η Ελλάδα, μη έχοντας λάβει εντός συγκεκριμένων προθεσμιών όλα τα απαραίτητα μέτρα για την εκτέλεση της απόφασης ανάκτησης και μη έχοντας ενημερώσει την Επιτροπή για τα μέτρα που ελήφθησαν σε εφαρμογή της απόφασης αυτής, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το δίκαιο της Ένωσης.

Να υπενθυμίσουμε πως τον Ιούνιο του 2014 η ΛΑΡΚΟ είχε ασκήσει προσφυγή ενώπιων του ΓΔΕΕ ζητώντας την ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής, η οποία απορρίφθηκε με δικαστική απόφαση την 1η Φεβρουαρίου 2018.

Ωστόσο, με απόφασή του στις 26 Μαρτίου 2020, το ΔΕΕ αναίρεσε το μέρος της απόφασης του ΓΔΕΕ που αφορά την «εγγύηση 2008» εκ μέρους του ελληνικού Δημοσίου για δάνειο ύψους 30 εκατ. ευρώ, το οποίο χορήγησε η Αγροτική Τράπεζα στη ΛΑΡΚΟ, περιορίζοντας αντιστοίχως το ποσό των προς ανάκτηση κρατικών ενισχύσεων.

Η νέα προσφυγή της Επιτροπής βρίσκει τη ΛΑΡΚΟ σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης και παράλληλα ομηρίας των συνδικάτων, τα οποία αντιδρούν στο σχέδιο της κυβέρνησης για ιδιωτικοποίηση, που αποτελεί και μονόδρομο για τη διάσωση της εταιρείας η οποία κρατιέται στη ζωή με το οξυγόνο της ΔΕΗ, των ασφαλιστικών ταμείων και των φορολογουμένων.

Οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές της ΛΑΡΚΟ ξεπερνούν τα 700 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 364 εκατ. ευρώ στη ΔΕΗ, 20 εκατ. ευρώ στον ΕΦΚΑ, 30 εκατ. στην Τράπεζα Πειραιώς, 70 εκατ. στην παλαιά ΛΑΡΚΟ και τα υπόλοιπα σε προμηθευτές.  Η τροφοδοσία του εργοστασίου της Λάρυμνας από το ορυχείο της Καστοριάς έχει διακοπεί, καθώς οι μεταφορείς που είναι απλήρωτοι εδώ και έξι μήνες αρνούνται να μεταφέρουν μετάλλευμα διεκδικώντας τα δεδουλευμένα.

Ο ειδικός διαχειριστής, προκειμένου να διασφαλίσει την τροφοδοσία της εταιρείας, έχει αποφασίσει να προχωρήσει σε διαγωνισμό για την εισαγωγή μεταλλεύματος.

Το βάρος ωστόσο αυτή την περίοδο δίνεται στη διαιτησία με το ελληνικό Δημόσιο για το ιδιοκτησιακό καθεστώς του εργοστασίου της Λάρυμνας. Το αποτέλεσμα της διαιτησίας είναι κρίσιμο για τη συνέχιση του εγχειρήματος ιδιωτικοποίησης της ΛΑΡΚΟ ως ενιαίας εταιρείας. 

Αποδοχές-σκάνδαλο στη ΛΑΡΚΟ

Η ΛΑΡΚΟ δεν είχε κεντρικό σύστημα ελέγχου της μισθοδοσίας. Τοπικά ρυθμίζονταν και ελέγχονταν όλες οι παροχές, που προσαυξάνουν τον βασικό μισθό. Κι αυτό όπως φαίνεται δεν είναι τυχαίο. Το μέσο ετήσιο μισθολογικό κόστος ανά εργαζόμενο στη ΛΑΡΚΟ προσεγγίζει τις 44.000 ευρώ. Ωστόσο, οι μέσοι όροι κρύβουν πτυχές μιας πολύ πιο προκλητικής πραγματικότητας. Σύμφωνα με τα ευρήματα του ειδικού διαχειριστή:

Ο πιο υψηλόμισθος υπάλληλος το 2019 λάμβανε μηνιαίο μεικτό μισθό 5.880 ευρώ, πλέον λοιπών επιδομάτων, ενώ το ετήσιο μισθολογικό του κόστος ανήλθε σε 134.000 ευρώ.

Δεκαπέντε στελέχη εισπράττουν μεικτή μηνιαία αμοιβή ίση ή μεγαλύτερη αυτής που προβλεπόταν για τον διευθύνοντα σύμβουλο.

Εντοπίσθηκαν εργαζόμενοι οι οποίοι, αν και βρίσκονταν σε άδεια, λάμβαναν προσαυξήσεις επιδομάτων βάρδιας ή ετοιμότητας ή βάρδιας Σαββατοκύριακου. Οι ίδιοι εργαζόμενοι δηλώνονταν, συστηματικά, τέσσερις φορές τον μήνα σε ετοιμότητα, με αποτέλεσμα να λαμβάνουν σχεδόν διπλάσιους μισθούς.

Σε κάθε τμήμα δηλώνονταν σε ετοιμότητα τρεις μηχανικοί, ώστε να παίρνουν το επίδομα, ενώ θα αρκούσε ένας ή ακόμη και κανένας.

Πολλές φορές οι ίδιοι εργαζόμενοι εργάζονταν υπερωριακά και ταυτόχρονα εμφανίζονταν ως εργαζόμενοι σε ετοιμότητα. Δηλαδή, εισέπρατταν και υπερωρίες και επίδομα ετοιμότητας.

Εργαζόμενοι που κατείχαν θέση αυξημένης ευθύνης έπαιρναν αμοιβές χαμηλότερες από στελέχη με θέσεις χαμηλής ευθύνης ή και χωρίς οποιαδήποτε ευθύνη.

Εντοπίστηκε υπάλληλος να λαμβάνει δύο διευθυντικά επιδόματα, συνολικού ύψους 923 ευρώ, ενώ εισέπραττε και επίδομα γάμου
645 ευρώ.

Άλλοι εισέπρατταν ταυτόχρονα και επίδομα διευθυντή και επίδομα προϊσταμένου.

Συνδικαλιστής που πρωτοστατεί στις κινητοποιήσεις είχε πέρυσι μεικτές αποδοχές 54.500 ευρώ. Από αυτές, οι 34.800 ευρώ ήταν βασικές αποδοχές και επιδόματα. Έλαβε επίσης 6.600 ευρώ δώρα και επίδομα άδειας, 10.300 ευρώ υπερωρίες και άλλες προσαυξήσεις, και 2.800 ευρώ ως πριμ παραγωγής. Αυτής ακριβώς της παραγωγής που όσο μεγαλύτερη είναι τόσο περισσότερο «μπαίνει μέσα» η ΛΑΡΚΟ. Το συνολικό μισθολογικό κόστος του συγκεκριμένου εργαζομένου για την εταιρεία ανήλθε σε 74.300 ευρώ.

Μισθοί και κυρίως επιδόματα, περί τα 90 διαφορετικά, δεν δίνονταν με βάση ένα οργανωμένο σύστημα αμοιβών, αλλά με βάση τα πρόσωπα, είχαν δηλαδή… ονοματεπώνυμο, κανονίζονταν τοπικά, από τα στελέχη π.χ. του εργοστασίου της Λάρυμνας σε αγαστή συνεργασία της εκάστοτε διοίκησης με το σωματείο. Είναι γνωστή εξάλλου η περίπτωση παλαιού πολιτευτή ο οποίος διορίστηκε επικεφαλής της ΛΑΡΚΟ και στη συνέχεια διόρισε τη νύφη του και τον συμπέθερό του.

Τα τραγελαφικά δεν σταματούν εδώ. Η ειδική διαχείριση εντόπισε ότι στους οικισμούς της Λάρυμνας και του Αγίου Ιωάννη διαμένουν 12 συνταξιούχοι, πρώην εργαζόμενοι-στελέχη της εταιρείας, χωρίς φυσικά να πληρώνουν ενοίκιο ή συμμετοχή στο κόστος ρεύματος.

Επίσης, η εταιρεία δεν είχε κεντροποιημένο σύστημα προμηθειών. Όπως και η διαχείριση της μισθοδοσίας, έτσι και των προμηθειών μέχρι του ποσού των 25.000 ευρώ, γίνονταν σε τοπικό επίπεδο. Οι καταγγελίες είναι πολλές και η ειδική διαχείριση ενημέρωσε πως θα ερευνηθούν από την ίδια και τους αρμόδιους ελεγκτικούς μηχανισμούς.

Η προσπάθεια να ελέγχονται κεντρικά μισθοδοσία και προμήθειες είναι, σύμφωνα με πηγές της ειδικής διαχείρισης, μία από τις αιτίες της κλιμάκωσης των κινητοποιήσεων.

Επίσης, όπως προέβλεπε ο νόμος με τον οποίο τέθηκε σε καθεστώς διαχείρισης η εταιρεία, η μισθολογική δαπάνη μειώθηκε κατά 25%. Οι περικοπές ωστόσο δεν ήταν οριζόντιες. Η μείωση για τους 770 από τους 1.084 εργαζομένους της ΛΑΡΚΟ, που λαμβάνουν έως 1.800 ευρώ ήταν έως 4%.

Κλιμακώνονταν όμως από 13% έως και 30% για όσους έχουν μεικτό μισθό από 2.800 ευρώ και μέχρι πάνω από 4.200 ευρώ. Καταργήθηκαν επίσης τα δώρα, καθώς και κάποια επιδόματα που είχαν τη «φωτογραφία» των δικαιούχων.

Από την άλλη, το Δημόσιο ενέκρινε τη διάθεση 35 εκατ. ευρώ για να συνεχίσει τη λειτουργία της η ΛΑΡΚΟ έως το τέλος Φεβρουαρίου 2021, οπότε εάν δεν βρεθεί αγοραστής θα πρέπει να κηρύξει πτώχευση.

Εάν, ωστόσο, συνεχιστούν οι κινητοποιήσεις, ίσως η εταιρεία να βάλει λουκέτο τις επόμενες ημέρες, αφού έχει διακοπεί σχεδόν πλήρως η τροφοδοσία του εργοστασίου της Λάρυμνας με λατερίτη.

Το μεταλλείο της Καστοριάς, από το οποίο προέρχεται το 20% του λατερίτη, είναι σε αναστολή λειτουργίας, επειδή οι τοπικοί μεταφορείς απορρίπτουν την πρόταση της ειδικής διαχείρισης για τη ρύθμιση οφειλομένων, ενώ ταυτόχρονα δεν επιτρέπουν σε άλλους μεταφορείς να αναλάβουν το έργο.

Σε ό,τι αφορά το μεταλλείο Εύβοιας, από το οποίο προέρχεται το 60% της παραγωγής μεταλλεύματος, αυτό τελεί υπό κατάληψη από τα σωματεία εδώ και 20 ημέρες, ενώ ταυτόχρονα κρίσιμα μηχανήματα, όπως π.χ. το τριβείο που σπάει τον λατερίτη, εμφανίζουν μια περίεργα επίμονη τάση να παθαίνουν ανήκεστες βλάβες.

Τις αντιδράσεις πυροδοτούν και φήμες περί επικείμενων απολύσεων. Σύμφωνα με τα σωματεία, υπήρξε υπηρεσιακό σημείωμα που ζητούσε από τις διευθύνσεις να αναφέρουν το μη αναγκαίο προσωπικό. Η ειδική διαχείριση υποστηρίζει πως πρόκειται για fake news, ενώ σε επίσημη ενημέρωση προς τους εργαζομένους διαβεβαίωσε πως δεν προτίθεται να προβεί «σε απολύσεις, διαθεσιμότητες ή λοιπές ενέργειες που θα περιορίζουν την εργασιακή οντότητα των εργαζομένων».

Τα σχόλια είναι κλειστά.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More