Πρίνος: Δρομολογείται market test για το πρώτο μεγάλο έργο CCS στην Ελλάδα

Η Ελλάδα εισέρχεται δυναμικά στη νέα εποχή της βιομηχανικής διαχείρισης άνθρακα, με το έργο αποθήκευσης CO₂ στον Πρίνο να περνά σε κρίσιμη φάση ωρίμανσης. Με επενδύσεις που αναμένεται να αγγίξουν συνολικά τα 4 δισ. ευρώ, το εγχείρημα αποτελεί κομβικό κρίκο για την απανθρακοποίηση της ελληνικής βιομηχανίας και τη συμμόρφωση με τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ.

 “Πράσινο φως” για το market test

Μέσα στην εβδομάδα πρόκειται να ολοκληρωθεί η ψήφιση του νέου νομοσχεδίου του ΥΠΕΝ για τη λειτουργία της αλυσίδας CCS, στην Ολομέλεια της Βουλής. Το νομοσχέδιο, που φέρει θετική εισήγηση από την Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, ρυθμίζει κρίσιμα ζητήματα όπως οι αδειοδοτήσεις, τα εμπορικά μοντέλα, η τιμολόγηση και κυρίως οι κανόνες κατανομής χωρητικότητας της υπόγειας αποθήκης.

Στο ίδιο πλαίσιο, η EnEarth εξασφάλισε χρηματοδότηση 120 εκατ. ευρώ από το Connecting Europe Facility (CEF), ενώ το έργο υποστηρίζεται και από το Ταμείο Ανάκαμψης με 150 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, η Ρυθμιστική Αρχή ετοιμάζεται να εκδώσει έως τα τέλη Δεκεμβρίου τρεις κομβικές αποφάσεις: τον Κανονισμό Τιμολόγησης, τον Κώδικα Χωρητικότητας και τις Κατευθυντήριες Γραμμές για το market test. Η ολοκλήρωσή τους αποτελεί προαπαιτούμενο για την έναρξη της διαδικασίας.

Market test: Το “τεστ ενδιαφέροντος” της αγοράς

Η EnEarth στοχεύει να ξεκινήσει το market test στο πρώτο δίμηνο του 2026, με δύο στάδια: ένα μη δεσμευτικό και ένα δεσμευτικό, διάρκειας συνολικά περίπου εννέα μηνών. Ήδη έχουν υπογραφεί 15 μη δεσμευτικές συμφωνίες με βιομηχανίες για συνολική δυναμικότητα άνω των 6 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως, ενώ η αποθήκη του Πρίνου θα μπορεί σε πλήρη ανάπτυξη να δεχτεί 2,8 εκατ. τόνους.

Το ενδιαφέρον της αγοράς θεωρείται υψηλό, ωστόσο κεντρικό ζήτημα παραμένει ο τρόπος κατανομής της χωρητικότητας. Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει 50% ρυθμιζόμενη κατανομή και 50% μέσω διαγωνισμών. Οι μεγάλες ελληνικές βιομηχανίες–εκπομποί (Τιτάν, Ηρακλής–Holcim, Motor Oil) εκφράζουν σοβαρές ενστάσεις, αναφέροντας πιθανές στρεβλώσεις ανταγωνισμού και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το ΥΠΕΝ συνεχίζει τη διαβούλευση, με το ενδεχόμενο αλλαγών “στο παρά πέντε”, ενώ πρέπει να αντιμετωπιστεί και το προφανές έλλειμμα διαθέσιμης χωρητικότητας: οι ελληνικές βιομηχανικές εκπομπές ανέρχονται σε 10 εκατ. τόνους CO₂ ετησίως, πολλαπλάσιες της δυνατότητας του Πρίνου. Όπως ανέφερε ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, η Ελλάδα έχει ήδη στραφεί σε συνεργασίες με τρίτες χώρες —με πρώτη την Αίγυπτο, η οποία διαθέτει μεγάλο δυναμικό αποθήκευσης (580 εκατ. τόνους).

Γεωτρήσεις και ορόσημα: Το χρονοδιάγραμμα έως το 2030

Οι πρώτες πιλοτικές γεωτρήσεις στον Πρίνο προγραμματίζονται για το πρώτο εξάμηνο του 2026: μία για άντληση του νερού από το κοίτασμα, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για το υγροποιημένο CO₂, και μία για την εισπίεσή του. Η EnEarth έχει ήδη προκηρύξει τον διαγωνισμό για επιλογή γεωτρύπανου και έχει υποβάλει τους περιβαλλοντικούς όρους της πρώτης φάσης, η οποία θα έχει δυναμικότητα 1 εκατ. τόνου CO₂.

Η τελική επενδυτική απόφαση (FID) αναμένεται εντός του 2026, όταν ολοκληρωθούν οι πρώτες δεσμευτικές συμφωνίες με τους πελάτες και υπάρξουν τα αποτελέσματα του market test. Εφόσον όλα κυλήσουν ομαλά, το έργο προβλέπεται να τεθεί σε λειτουργία στο πρώτο τρίμηνο του 2030.

Η Ελλάδα στην ευρωπαϊκή αλυσίδα CCS

Το Industrial Carbon Management Forum της Κομισιόν, που φιλοξενήθηκε φέτος στην Αθήνα, ανέδειξε το αυξανόμενο ενδιαφέρον για έργα CCS στην Ανατολική Μεσόγειο. Πέρα από τον Πρίνο, επιδοτήσεις έχουν εξασφαλίσει και έργα των Τιτάν, Holcim–Ηρακλής, Motor Oil, ΔΕΣΦΑ–Ecolog, επιβεβαιώνοντας ότι η χώρα εισέρχεται δυναμικά στην ευρωπαϊκή αλυσίδα διαχείρισης CO₂.

Το εγχείρημα του Πρίνου αποτελεί το πρώτο βήμα. Αν καταφέρει να προσελκύσει την απαιτούμενη ζήτηση και να επιλύσει τα ρυθμιστικά αγκάθια, θα ανοίξει τον δρόμο για μια νέα βιομηχανική εποχή, μειώνοντας το ενεργειακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα της Ελλάδας και ενισχύοντας ταυτόχρονα την εθνική ενεργειακή ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα.