Πρίνος: Έρχεται το Σεπτέμβριο το market test για την πρώτη αποθήκη CO₂ στην Ελλάδα
Share
Εκκίνηση για την πρώτη αποθήκη CO₂ στην Ελλάδα: Market test στον Πρίνο τον Σεπτέμβριο
Τον Σεπτέμβριο του 2025 ξεκινά το market test για την υπόγεια αποθήκη διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο, ένα έργο-σταθμό για τη δέσμευση και γεωλογική αποθήκευση CO₂ στην Ελλάδα. Η ανακοίνωση έγινε από την Country Manager και Managing Director της Energean Greece, Κατερίνα Σάρδη, κατά τη διάρκεια του ετήσιου συνεδρίου της ΕΑΓΜΕ.
Το market test αποσκοπεί στη διερεύνηση της εμπορικής δυναμικής του έργου και θα ανοίξει τον δρόμο για την κατασκευή της πρώτης γεωλογικής αποθήκης CO₂ στη χώρα το 2026, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης επαρκούς συμμετοχής και σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου. Η Energean, όπως ανακοίνωσε η κα Σάρδη, έχει ήδη ολοκληρώσει τις τεχνικές μελέτες και έχει υπογράψει 15 επιστολές πρόθεσης συνεργασίας (Letters of Intent) με ενδιαφερόμενους από τη βιομηχανία.
Η πρωτοβουλία αυτή τοποθετεί την ελληνική αγορά δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS) σε κρίσιμο σημείο καμπής, καθώς επιχειρείται η μετάβαση από την τεχνική προετοιμασία στην εμπορική υλοποίηση.
Ρυθμιστική προετοιμασία και στρατηγική της Πολιτείας
Η ΕΔΕΥΕΠ, αρμόδια αρχή για τον υπόγειο αποθηκευτικό σχεδιασμό, προχωρά στην ολοκλήρωση ενός πλήρους ρυθμιστικού πλαισίου για την αγορά αποθήκευσης CO₂, όπως ανέφερε ο Ευθύμιος Ταρτάρας, Επικεφαλής Γεωεπιστημών της ΕΔΕΥΕΠ. Το σχέδιο κανονισμού βρίσκεται σε φάση διαβούλευσης με στόχο την ενεργοποίησή του έως το τέλος του 2025.
Το πλαίσιο αναμένεται να ρυθμίζει κρίσιμα ζητήματα, όπως την κατανομή της χωρητικότητας, τα χρονοδιαγράμματα χρήσης, αλλά και την παροχή κρατικών ενισχύσεων μέσω μηχανισμών όπως τα Contracts for Difference (CfDs), κατά τα πρότυπα Ολλανδίας και Δανίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, εξετάζεται και η δυνατότητα διασυνοριακής εξαγωγής CO₂ για αποθήκευση σε τρίτες χώρες, με την Αίγυπτο να αποτελεί βασική επιλογή, στο πλαίσιο διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας-Αιγύπτου.
Οι ανάγκες της βιομηχανίας και η ενεργοποίηση της αλυσίδας
Ιδιαίτερα ενεργή είναι η βιομηχανία τσιμέντου, που εκπέμπει CO₂ όχι μόνο λόγω καύσης, αλλά κυρίως λόγω της ίδιας της χημικής διεργασίας. Ο Όμιλος ΗΡΑΚΛΗΣ, μέσω του project Olympus, σχεδιάζει τη δέσμευση, θαλάσσια μεταφορά και αποθήκευση CO₂ στον Πρίνο, με τελική επενδυτική απόφαση το 2026 και λειτουργία το 2029.
Όπως τόνισε ο Νίκος Μπόζος, Greece CCUS Manager του Ομίλου, η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται από την ταυτόχρονη ενεργοποίηση όλων των κρίκων της αλυσίδας – δέσμευση, μεταφορά και αποθήκευση. Το συνολικό κόστος ανέρχεται στα 500 εκατ. ευρώ, με διάρκεια δεσμεύσεων 15–20 έτη και αυξημένες ενεργειακές απαιτήσεις.
Ρυθμιστικές εγγυήσεις και ανάγκη σταθερότητας
Βασικό αίτημα των επενδυτών είναι η ύπαρξη μηχανισμών που θα προστατεύουν από διακοπές στη λειτουργία των υποδομών, όπως εγγυήσεις από το Δημόσιο ή προσωρινές εξαιρέσεις από το σύστημα EU ETS. Παράλληλα, ζητείται σαφές και σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο για την κοστολόγηση και τη χωρητικότητα των αποθηκών.
Ο Καθηγητής του ΕΜΠ, Βασίλειος Γαγάνης, υπογράμμισε ότι η γεωλογική αποθήκευση απαιτεί ειδικές επιστημονικές προδιαγραφές και μακροχρόνια επιτήρηση, ενώ δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε ιδιωτικά κεφάλαια, αλλά απαιτεί συντεταγμένο ρόλο του κράτους.
Η ευρωπαϊκή εμπειρία και τα CfDs
Η πρόσφατη έκθεση του Global CCS Institute (“Carbon Contracts for Difference in Europe”) υπογραμμίζει ότι οι μηχανισμοί CfD είναι κρίσιμοι για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των έργων CCS, καθώς σταθεροποιούν τα έσοδα των φορέων υλοποίησης, ανεξαρτήτως των διακυμάνσεων της τιμής στο EU ETS.
Στην Ολλανδία και τη Δανία, τα CfD έχουν επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη αποθηκών CO₂, προσφέροντας οικονομική ασφάλεια στους επενδυτές. Η έκθεση προτείνει την ευρωπαϊκή θεσμοθέτηση προσαρμοσμένων CfDs για τα έργα CCS, με πρόβλεψη ευελιξίας στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.
Το κρίσιμο τεστ για το CCS στην Ελλάδα
Η υπόγεια αποθήκη CO₂ στον Πρίνο δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό έργο, αλλά το πρώτο κρίσιμο τεστ για τη δυνατότητα της Ελλάδας να ενεργοποιήσει την εγχώρια αλυσίδα αξίας CCS. Εφόσον υπάρξει επαρκής συμμετοχή στο market test και θεσμική ωρίμανση, το έργο μπορεί να μετατραπεί σε υπόδειγμα για την ευρύτερη ανάπτυξη υποδομών μηδενικού άνθρακα στη χώρα.
